Δίκτυο » Η Ρητορική στο Σχολείο»: Ιδρυτικό κείμενο

Πρόσκληση για συμμετοχή στο Δίκτυο συνεργαζόμενων φορέων και σχολείων

για την προώθηση της ρητορικής, με θέμα :

 «Η Ρητορική στο Σχολείο».

 

Σε ανταπόκριση προς τις σύγχρονες απαιτήσεις, χρειάζεται οι πολίτες να είναι ενημερωμένοι  πάνω στα παγκόσμια περιβαλλοντικά και κοινωνικά προβλήματα αλλά και ικανοί να αναπτύξουν μια ισχυρή, τεκμηριωμένη επιχειρηματολογία, ώστε οι προσεγγίσεις για διαχείριση των προβλημάτων “με μέτρο τον άνθρωπο” να πείθουν και να έχουν περισσότερες πιθανότητες να υιοθετηθούν.

Βασικός στόχος, λοιπόν, του σύγχρονου σχολείου είναι να συμβάλει στη διαμόρφωση μελλοντικών ενεργών πολιτών, με κριτική και δημιουργική σκέψη, ώστε με τις επιλογές και τη δράση τους να προάγουν την κοινωνία και τον πολιτισμό.

Η ένταξη μεθόδων της Ρητορικής στο σχολικό πρόγραμμα συμβάλλει στη διαμόρφωση της έννοιας του ενεργού πολίτη, γιατί ενισχύει την καλλιέργεια επικοινωνιακών και εκφραστικών δεξιοτήτων και ασκεί την κριτική, δημιουργική και αφαιρετική σκέψη των μαθητών. Η ρητορική, με καθαρά παιδαγωγική διάσταση, προάγει το ουσιαστικό «διαλέγεσθαι» που προϋποθέτει ενεργητική ακρόαση, ελεύθερη έκφραση και συμμετοχή, αγωγή του προφορικού λόγου, και διαμορφώνει τις στάσεις και συμπεριφορές των μαθητών-αυριανών πολιτών απέναντι στα σύγχρονα προβλήματα.

Στο πλαίσιο αυτής της προβληματικής, οργανώνεται Δίκτυο συνεργαζόμενων φορέων και σχολείων για την προώθηση της ρητορικής στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση με τίτλο : «Η ρητορική στο Σχολείο».

Σκοπός του δικτύου είναι η συνεργασία Σχολείων της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στους νομούς Ηρακλείου και Ρεθύμνου για την ανάπτυξη σκέψης και λόγου των μαθητών, την καλλιέργεια της επιχειρηματολογίας και τη συμμετοχή των μαθητών σε αγώνες ρητορικής.

Πιο συγκεκριμένα, οι στόχοι του δικτύου είναι:

  • Η ανάπτυξη συνεργασίας σε συστηματική βάση τόσο μεταξύ εκπαιδευτικών όσο και μεταξύ μαθητών και εκπαιδευτικών διαφορετικών σχολείων και περιοχών, η ανταλλαγή εμπειριών και απόψεων, η επιστημονική, μεθοδολογική και παιδαγωγική στήριξη των εκπαιδευτικών που θα ενισχύουν την ένταξη μεθόδων της Ρητορικής στο σχολείο.
  • Η καλλιέργεια επικοινωνιακών και συνεργατικών δεξιοτήτων και δεξιοτήτων του προφορικού λόγου των μαθητών (ενεργητική ακρόαση-προφορική έκφραση).
  • Η ανάπτυξη της δημιουργικής σκέψης των μαθητών, με την άσκηση στην παραγωγή καλών και πρωτότυπων ιδεών.
  • Η καλλιέργεια του κριτικού στοχασμού με διατύπωση ερωτημάτων και διερεύνηση ζητημάτων που οι μαθητές θεωρούν χρήσιμα και με νόημα για τους ίδιους.
  • Η εξοικείωση με τεχνικές επιχειρηματολογίας και η παραγωγή προφορικού και γραπτού λόγου επιμελημένου εκφραστικά και με νοηματική αρτιότητα -και ειδικότερα, η διαμόρφωση και διατύπωση επιχειρημάτων οργανωμένων με «λόγο και ήθος», πειστικών και αποτελεσματικών ως προς τον στόχο τους.
  • Η μελέτη κείμενων της αρχαίας ρητορείας, τα οποία ως προϊόντα υψηλής σκέψης και λογοτεχνικότητας, βοηθούν τους μαθητές να κατανοούν τα επιχειρήματα που αναπτύσσονται τόσο στον αρχαίο όσο και στον σύγχρονο κόσμο σχετικά με κοινωνικές και ιδεολογικές εντάσεις, την πολιτική ή την προπαγάνδα. Επίσης, η μελέτη της αρχαίας ρητορείας συμβάλλει στη διδασκαλία  των τεχνικών της πειθούς και  επιτρέπει να προσεγγίζονται κριτικά οι μέθοδοι επηρεασμού της κοινής γνώμης.

Για την επίτευξη των παραπάνω, στο πλαίσιο του δικτύου θα οργανώνονται συναντήσεις εκπαιδευτικών και μαθητών.

Ειδικότερα, για τους εκπαιδευτικούς οι συναντήσεις αυτές θα έχουν τη μορφή προαιρετικών Σεμιναρίων/Εργαστηρίων,  που θα οργανώνονται από τους Συντονιστές του Δικτύου, σε επίπεδο περιφερειακής ενότητας ή περιφέρειας, σε συνεργασία  με την Ένωση για την Προώθηση της Ρητορικής στην Εκπαίδευση, με Πανεπιστημιακούς καθηγητές, όπως μέλη ΔΕΠ του τμήματος Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης, με Σχολικούς Συμβούλους. Επίσης προβλέπεται και η πρόσκληση ομιλητών από άλλους σχετικούς με το θέμα  επιστημονικούς φορείς, καθώς και έμπειρων εκπαιδευτών Ρητορικής τέχνης.

Στα Σεμινάρια θα μπορούν να συμβάλουν και εκπαιδευτικοί (με σχετικές γνώσεις / σπουδές) ως επιμορφωτές ή και να καταθέσουν την εμπειρία τους από την ενασχόλησή τους με θεατρικές ομάδες, εκπαιδευτικά προγράμματα ή με  Ομίλους Ρητορικής που λειτουργούν ήδη από πέρυσι στο Ρέθυμνο και Ηράκλειο.

Επιπλέον, για τους μαθητές θα διοργανώνονται διασχολικές  συναντήσεις προπόνησης ανά περιφερειακή ενότητα, κατά περιπτώσεις  με τη συμμετοχή πανεπιστημιακών καθηγητών ή άλλων έγκυρων φορέων. Προαιρετικά είναι δυνατό να διοργανώνονται αγώνες ρητορικής σε επίπεδο περιφερειακής ενότητας. Στο τέλος της σχολικής χρονιάς – ή σε άλλο πρόσφορο για τους συμμετέχοντες χρόνο- εκπαιδευτικοί και μαθητές των σχολείων που επιθυμούν θα μπορούν να συμμετέχουν στους «Παγκρήτιους Αγώνες Ρητορικής», που θα διοργανώνονται στο πλαίσιο των δράσεων του Δικτύου.  

Ρητορικά αγωνίσματαΣύντομη περιγραφή

Εκφραστική-νοηματική Ανάγνωση:  Η νοηματική ανάγνωση αναδεικνύει την ικανότητα του ομιλητή να αποδώσει το περιεχόμενο/ νόημα πεζού λογοτεχνικού ή δοκιμιακού κειμένου με τη χρήση της φωνής, την έκφραση του προσώπου και τις κινήσεις του σώματος, την καθαρή άρθρωση και την επαφή με το κοινό.

Αυθόρμητος Λόγος: Σύντομος, αυτοσχέδιος λόγος 3-4 λεπτών, πάνω σε ένα θέμα άγνωστο στον διαγωνιζόμενο. Ο στόχος είναι η τέρψη του ακροατηρίου και όχι η πειθώ. Ο αυθόρμητος λόγος δοκιμάζει τη δημιουργική και συνειρμική σκέψη του ομιλητή, γιατί καλείται μέσα σε πολύ περιορισμένο χρόνο να προετοιμάσει και να εκφωνήσει μια ομιλία με αλληλουχία, πρωτοτυπία και ζωντάνια.

Προτρεπτικός λόγος: Προσχεδιασμένη ομιλία 6 λεπτών πάνω σ’ ένα θέμα κοινού ή/και προσωπικού ενδιαφέροντος. Ο ομιλητής επιδιώκει με ορθά δομημένο λόγο και επιχειρηματολογία όχι απλώς να ενημερώσει, αλλά να πείσει το κοινό για τη θέση που υποστηρίζει, οριοθετώντας το θέμα, αναδεικνύοντας τις σημαντικότερες πτυχές του και κυρίως αναπτύσσοντας πρωτότυπες ιδέες και προτάσεις.

Διττοί Λόγοι:  Ομαδικό αγώνισμα προφορικού λόγου, στο οποίο δύο τριμελείς ομάδες μαθητών διαφορετικών σχολείων αντιπαρατίθενται δημόσια με επιχειρήματα και αντεπιχειρήματα υπέρ ή κατά μιας δεδομένης θέσης, μέσα σε ένα αυστηρά καθορισμένο πλαίσιο κανόνων. Οι μαθητές του Γυμνασίου αναμετρούνται με μαθητές Γυμνασίου και οι μαθητές Λυκείου με μαθητές Λυκείου. Οι διττοί λόγοι υπηρετούν τον εποικοδομητικό διάλογο και απαιτούν καλούς ομιλητές αλλά και καλούς ακροατές.

Το  Δίκτυο «Η ρητορική στο σχολείο» συνδιοργανώνουν και συντονίζουν οι Σχολικοί Σύμβουλοι Φιλολόγων με επιστημονική ευθύνη στις περιφερειακές ενότητες Ρεθύμνου και Ηρακλείου, Αγγελική Καψάσκη (Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων περ. ενότ. Ρεθύμνου), Παναγιώτης Παρασκευάς (Σχολικός Σύμβουλος Φιλολόγων περ. ενότ. Χανίων και μέλος ΕΠΕΣ 5ου Πειραματικού Λυκείου Ρεθύμνου), Βασιλεία (Λιάνα) Καλοκύρη (Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων περ. ενότ. Ηρακλείου), Κορναράκης  Γεώργιος (Σχολικός Σύμβουλος Φιλολόγων  περ. ενότ. Ηρακλείου) και  ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Ρεθύμνου,  σε συνεργασία με την Ένωση για την Προώθηση της Ρητορικής στην Εκπαίδευση, με μέλη ΔΕΠ του τμήματος Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης καθώς και με τους συμμετέχοντες ενδιαφερόμενους εκπαιδευτικούς. Το Δίκτυο δραστηριοποιείται υπό την αιγίδα της Περιφερειακής Διεύθυνσης Εκπαίδευσης Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Κρήτης .

Συμμετοχή

Στο Δίκτυο μπορούν να συμμετέχουν σχολεία Δ/θμιας Εκπ/σης, Γυμνάσια και Λύκεια, με υπεύθυνους καθηγητές Φιλολόγους ή και άλλων ειδικοτήτων, οι οποίοι συνεργάζονται με Φιλολόγους σε διαθεματικές δράσεις ή/και αξιοποιούν ρητορικές τεχνικές είτε στο πλαίσιο των μαθημάτων του αναλυτικού προγράμματος είτε στο πλαίσιο Ομίλων και καινοτόμων προγραμμάτων. Την αγωγή στις τεχνικές ανάπτυξης του προφορικού λόγου και τη συμμετοχή στο Δίκτυο ευνοεί και η διεπιστημονική συνεργασία. Η συμβολή και διασύνδεση πολλών γνωστικών αντικειμένων, εκτός από την ενίσχυση των γνώσεων των μαθητών, καλλιεργεί τις ικανότητες- δεξιότητες, τα ενδιαφέροντα και τις εμπειρίες τους και ενεργοποιεί τη φαντασία και τη δημιουργικότητά τους.  Τα σχολεία και οι συνάδελφοι που επιθυμούν να συμμετάσχουν στο Δίκτυο πρέπει να συμπληρώσουν την παρακάτω ηλεκτρονική δήλωση συμμετοχής: http://goo.gl/forms/WYxxLu0mSB

About Αγγελική Καψάσκη

Υπηρετώ ως Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων νομού Ρεθύμνου από το 2003 μέχρι σήμερα . Είμαι απόφοιτος του Τμήματος Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) και κάτοχος Πτυχίου Επιστημών της Αγωγής και Διπλώματος Εμπεριστατωμένων Σπουδών (DEA) στις Επιστήμες της Αγωγής και την Ψυχολογία του Πανεπιστημίου της Caen / Γαλλίας. Εκπόνησα διδακτορική διατριβή στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης στο Π.Τ.Δ.Ε. του Πανεπιστημίου Αθηνών με υποτροφία του ΙΚΥ. Ως επιμορφώτρια εκπαιδευτικών συμμετείχα σε πολλά προγράμματα δημοσίων φορέων όπως, στην εισαγωγική επιμόρφωση εκπαιδευτικών ΠΕΚ Ηρακλείου, στo ΔΕΠΣ /AΠΣ, στο Πιλοτικό πρόγραμμα για τα Γυμνάσια, τις Ερευνητικές εργασίες και στο Μείζον πρόγραμμα επιμόρφωσης ως επιμορφώτρια Β’. Έχω ολοκληρώσει επιτυχώς την επιμόρφωση στις T.Π.E. β' επιπέδου . Μιλάω άριστα Γαλλικά και Αγγλικά. Δίδαξα με σύμβαση (ΠΔ 407) επί τέσσερα έτη στο τμήμα Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κρήτης το διάστημα (2006-2011). Από το ακαδημαϊκό έτος 2016-2017 είμαι Συνεργαζόμενο Εκπαιδευτικό Προσωπικό ( ΣΕΠ ) στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο . Έχω συμμετάσχει με εισηγήσεις μου σε πολλά πανελλήνια και διεθνή επιστημονικά συνέδρια και άρθρα μου έχουν δημοσιευτεί σε συλλογικούς τόμους και επιστημονικά περιοδικά. Βλέπε ενδεικτικά :https://fpanikidou.academia.edu/AngelikiKapsaski
Bookmark the permalink.

Comments are closed